Advisering

Adviesrecht

De Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) geeft de cliëntenraad het recht voorstellen te doen over álle onderwerpen die voor cliënten van belang zijn.
De raad mag altijd een advies uitbrengen, gevraagd en ongevraagd.

Verzwaard advies

Over bepaalde in de wet vastgelegde onderwerpen moet de zorgaanbieder de cliëntenraad altijd raadplegen. Dat is het (verzwaard) adviesrecht. De wet geeft aan wanneer deze rechten gelden en hoe ze moeten worden toegepast.

Wat is het verschil tussen adviesrecht en verzwaard adviesrecht?

Het belangrijkste verschil tussen adviesrecht en verzwaard adviesrecht is de rol van de commissie van vertrouwenslieden.
Bij verzwaard adviesrecht moet de zorgaanbieder een besluit dat afwijkt van het schriftelijk uitgebrachte advies van de cliëntenraad, eerst voorleggen aan een commissie van vertrouwenslieden. Deze bekijkt of de zorgaanbieder de belangen van alle betrokkenen voldoende heeft afgewogen. Als dat het geval is, mag het besluit worden uitgevoerd.
Zo niet, dan moet de zorgaanbieder het besluit intrekken of veranderen en opnieuw voor verzwaard advies aan de cliëntenraad voorleggen.

Nietig

Als de zorgaanbieder een besluit, dat voor verzwaard adviesrecht in aanmerking komt, uitvoert zonder het aan de cliëntenraad voor te leggen dan kan de raad het besluit nietig verklaren. Dit moet schriftelijk en binnen één maand gebeuren nadat de zorgaanbieder de raad op de hoogte heeft gesteld van het genomen besluit of als de raad merkt dat het besluit genomen is.

Enquêterecht

Wat is het recht van enquête?

Als er ernstige en langdurende problemen in een organisatie zijn kan de cliëntenraad aan de rechter vragen een onderzoek in te stellen en maatregelen te treffen. Dit heet het recht van enquête. U kunt hierbij denken aan financiële problemen. Maar ook aan problemen die te maken hebben met conflicten, bijvoorbeeld tussen de raad van bestuur en de raad van toezicht. Als de rechter vindt dat er goede redenen zijn zorgt hij dat de enquête er komt.
Op deze pagina leest u er meer over.

Wat staat er over het recht van enquête in de wet?

Het enquêterecht staat al sinds 1929 in het Burgerlijk Wetboek. Vanaf 2006 geldt de Wet toelating zorginstellingen (WTZi). Daarin staat dat het enquêterecht ook voor zorginstellingen van toepassing is. In de statuten van een zorginstelling moet staan dat ‘een orgaan dat de cliënten vertegenwoordigt’ een enquête in mag stellen. Een ‘orgaan’ betekent in dit geval bijvoorbeeld de cliëntenraad, of een andere organisatie zoals LOC.

Wat is het doel van het recht van enquête?

  • Oplossen van een conflict
  • Duidelijk maken wat het beleid is van de organisatie en hoe het de organisatie dit beleid uitvoert.
  • Vaststellen wie er verantwoordelijk is wanneer er sprake is van wanbeleid.
  • Voorkómen van niet-gewenste situaties: door het enquêterecht is er meer controle mogelijk.

Wat gebeurt er bij een enquête?

Onderzoek

De cliëntenraad kan aan de rechter vragen een onderzoek in te stellen als er goede redenen zijn om aan het beleid van de zorginstelling te twijfelen.
De rechter is in dit geval de ondernemingskamer van het Hof in Amsterdam
De ondernemingskamer onderzoekt of er voldoende redenen zijn voor een enquête. De zorginstelling kan zich verdedigen, en zo proberen de enquête tegen te houden. Maar wanneer er voldoende redenen zijn gaat de enquête door.

Maatregelen

Als blijkt dat er sprake is van wanbeleid kan de rechter maatregelen nemen:

  • Vernietigen of uitstellenvan beslissingen van de raad van bestuur of raad van toezicht
  • Ontslaan of op non-actief stellen van leden van de raad van toezicht of raad van bestuur.
  • Benoemen van tijdelijke leden van raad van bestuur of raad van toezicht.
  • Tijdelijk aanpassen van de statuten van de zorginstelling.
  • Tijdelijk overdragen van de aandelen van de zorginstelling (als die er zijn).
  • En als zwaarste middel: de rechtspersoon (bijvoorbeeld de stichting) mag niet meer bestaan.

Meer informatie

Een enquête is een zwaar middel. Denk bijvoorbeeld aan een parlementaire enquête. Die komt er alleen in heel serieuze gevallen. Dat geldt ook voor een enquête in een zorginstelling. Als uw cliëntenraad een enquête overweegt, is het verstandig contact op te nemen met de vraagbaak van LOC

Artikel uit LOC-tijdschrif Zorg & Zeggenschap

Lees nu ook het opent in een nieuw venster artikel enquêterecht uit Zorg & Zeggenschap van december 2009.

Dit artikel is geschreven door mr Roeland de Mol, advocaat van het kantoor BarentsKrans in samenwerking met mr Sander van Mourik, jurist van LOC. Heeft u naar aanleiding van dit artikel en uw situatie vragen over het enquêterecht? Neem dan contact op met de jurist van LOC, mr. Sander van Mourik.

U kunt bellen naar: (030) 284 32 00 of e-mailen: s.vanmourik@loc.nl .

Mr Roeland de Mol is bereikbaar via BarentsKrans. Postbus 30457, 2500 GL Den Haag.

En telefonisch op: (070) 376 06 84 of per e-mail: dmol@barentskrans.nl

Bron: LOC